Longontsteking (pneumonie) is een infectie van de longblaasjes en het omringende weefsel. Dit kan in een deel van de long zijn (longkwab), in een gehele long, soms zelfs dubbelzijdig. Een longontsteking kan goed behandeld worden met antibiotica. Wanneer de ziekte niet tijdig herkend wordt, kunnen de longblaasjes zodanig verzwakken dat het aangedane longweefsel geen zuurstof meer kan opnemen.

Vóór de ontdekking van penicilline was longontsteking een belangrijke doodsoorzaak.

Hoewel er enkele indelingen zijn te maken voor longontstekingen, bijvoorbeeld naar verwekker of ernst, is de in Nederland meest gehanteerde hoofdindeling de plaats waar de longontsteking wordt opgelopen. Er is ofwel sprake van een "community-acquired pneumonia" (in de omgeving opgelopen longontsteking), ofwel van een "hospital-acquired pneumonia" (in het ziekenhuis opgelopen longontsteking). De reden voor deze indeling is het verschil in behandeling. Dit verschil wordt bepaald door verscheidene factoren, waarbij de belangrijkste factoren het type patiënt en het type verwekker zijn. Een buiten het ziekenhuis verkregen pneumonie ("community-acquired pneumonia") wordt in het gros van de gevallen veroorzaakt door één van de hieronder beschreven verwekkers, het overgrote merendeel Streptococcus pneumoniae, maar ook Haemophilus influenzae en de eveneens hieronder beschreven 'atypische verwekkers', waaronder Mycoplasmata en Chlamydiae. De buiten het ziekenhuis verkregen pneumonie kan worden veroorzaakt door allerhande micro-organismen, waaronder ook schimmels en gisten.

 

Oorzaken

Er zijn honderden micro-organismen die een longontsteking kunnen veroorzaken. Een minderheid is echter verantwoordelijk voor een meerderheid van de gevallen. De belangrijkste oorzaken zijn de bacterien, zoals bv de Streptococcus pneumoniae (pneumokok), maar ook  'atypische' verwekkers, zoals bv Q koorts en legionella.

Schimmels zijn een ongebruikelijke oorzaak van longinfecties en komen meestal voor bij mensen met immuunstoornissen zoals, patiënten die chemokuren (hebben) ondergaan, bij intraveneuze drugsgebruikers en AIDS patienten.

 

Symptomen

Symptomen van een longontsteking zijn onder andere de volgende:

  • Kortademigheid
  • Neusvleugelen (vooral bij kinderen)
  • Hoesten, evt. ophoesten van groen of geel sputum
  • (hoge) Koorts
  • Pijn, verergerd door diep ademhalen en hoesten
  • Snelle, oppervlakkige ademhaling
  • Algeheel gevoel van ziek zijn

 

Diagnostiek

De diagnose wordt gesteld op geleide van de symptomen,  klachten en lichamelijk onderzoek. Aanvullend worden bij bloedonderzoek verhoogde ontstekingswaarden gezien. Op een longfoto is in het begin soms weinig tot niets te zien, echter na enkele dagen zal hier een ontsteking te zien zijn. Indien men het opgehoeste slijm microbiologisch onderzoekt (sputumkweek) kan hier soms de verwekker gevonden worden. Bij hele hoge koorts kan soms ook in het bloed (bloedkweek) de bacterie gevonden worden.

 

Behandeling

Allereerst zal de arts behandeling met antibiotica inzetten. Soms is dit een breedspectrum antibiotica (meerder bacteriën zijn hier gevoelig voor). Bij voorkeur zal de arts de verwekker opsporen en gericht antibiotica geven. Per tablettenkuur of via een infuus.

Daarnaast wordt indien nodig pijnstilling en koortsdempende medicatie voorgeschreven. Indien nodig zal de patiënt opgenomen moeten worden in het ziekenhuis en zuurstof toegediend krijgen. Bij een zeer ernstige longontsteking kan opname op de intensive care nodig zijn.

Indien de verwekker een zeer besmettelijke bacterie of virus is kan het nodig zijn om de patiënt geïsoleerd te verplegen.

De fysiotherapeut zal de patiënt helpen met doorademen en ophoesten. Zodra de patiënt koortsvrij is zal bedrust afgebouwd worden.

Het herstel kan langere tijd in beslag nemen. Soms is fysiotherapie na ontslag nog noodzakelijk.

Wilt u een afspraak maken of heeft u vragen?

Polikliniek

hart-long-sport 

(040) 888 61 00 

Openingstijden

Maandag tot en met vrijdag
08.30 uur tot 17.00 uur

Routebeschrijving

 

Aanvullende contactinformatie