De Engelse afkorting COPD staat voor Chronic Obstructive Pulmonary Diseases (chronische obstructieve longaandoeningen). COPD  is de verzamelnaam voor chronische bronchitis en longemfyseem. Dit zijn  aandoeningen van de luchtwegen en de longblaasjes, die het ademen lastig maken.

transparant_1 lege regel

Chronische bronchitis en longemfyseem 

Bij COPD zijn de luchtwegen vernauwd door een ontsteking en bij een ernstige vorm zijn de longen beschadigd. Roken is vaak de belangrijkste oorzaak van deze beschadiging. Chronische bronchitis komt alleen voor bij volwassenen. Wanneer kinderen 'bronchitis' hebben, komt dat meestal door een virusinfectie.

In Nederland heeft 2% van alle mensen COPD. De ziekte komt vooral veel voor bij ouderen (17% van de mensen boven de 80 jaar heeft COPD). Er is mogelijk een onderschatting van het aantal patiënten met COPD. Mensen met hoestklachten en slijm gaan soms pas na lange tijd naar de huisarts (met name de rokers). Wereldwijd is COPD de 4e doodsoorzaak. De verwachting is dat – mede als gevolg van de vergrijzing – het aantal patiënten met COPD tussen 2005 en 2025 met 38% zal toenemen.

transparant_1 lege regel

Beschadiging door roken

Roken veroorzaakt een chronische ontsteking van de longen. Bovendien raken de longen beschadigd, deze  beschadiging is onomkeerbaar.

Door de ontsteking in de longen raken de kleinste buisjes van de luchtwegen en de longblaasjes beschadigd. De wanden worden slapper waardoor deze luchtwegen tijdens de uitademing makkelijk dichtvallen. Dit kan met name bij inspanning de kortademigheid versterken. Daarbij neemt het aantal longblaasjes fors af. Er blijft steeds minder over van het 'reserveteam' dat nodig is bij inspanning. Dit kan leiden tot een tekort aan zuurstof, vooral op momenten dat het lichaam extra zuurstof nodig heeft, zoals bij lichamelijke inspanning. Wanneer iemand te weinig zuurstof krijgt, gaat hij sneller ademen, hij wordt kortademig.

 

transparant_1 lege regel

Niet-allergische prikkels

Er zijn ook prikkels die de klachten bij COPD kunnen verergeren, zoals rook of bepaalde luchtjes. Mensen met COPD kunnen hier zo sterk op reageren dat ze er benauwd van worden. Niet-allergische prikkels zijn bijvoorbeeld:

  • prikkelende stoffen die je inademt, zoals tabaksrook, de 'lucht' van een gasfornuis of geiser zonder afvoer, bak- en braadluchtjes, parfum, de lucht van spaanplaat of isolatiemateriaal (formaldehydegas), de lucht van chloor en schoonmaakmiddelen (boenwas, terpentijn), benzinedampen, uitlaatgassen van auto's en drukinkt.
  • weersomstandigheden, zoals mist, regen, vochtig weer, sterke temperatuurswisselingen of koude lucht.

Tegen niet-allergische prikkels maakt het lichaam geen afweerstoffen. Er bestaan geen afweerstoffen tegen mist, kou, bakluchtjes of parfum. Zoals gezegd, niet alle mensen met COPD hebben in dezelfde mate last van deze prikkels.

U kunt het beste samen met uw arts of longverpleegkundige kijken welke prikkels u moet vermijden en hoe u dit kunt doen.

transparant_1 lege regel

Stoppen met roken

Wanneer u COPD hebt, is stoppen met roken het beste wat u kunt doen. U moet wel helemaal stoppen, alleen minderen is niet genoeg! Zelfs bij mensen met een aangeboren aanleg voor ernstig COPD stelt stoppen met roken het ontstaan hiervan uit.

Ook wanneer u al jaren gerookt hebt, heeft het nog zin om te stoppen. De afbraak van de longblaasjes gaat minder snel bij ex-rokers dan bij rokers. Hoe eerder u stopt, hoe groter het effect. Hierbij gaat het om het effect op de lange duur. Mogelijk kunt u door tijdig stoppen invaliditeit op latere leeftijd voorkomen of uitstellen.

transparant_1 lege regel

Stoppen is niet eenvoudig
 Niet iedereen die stopt met roken krijgt meteen meer lucht. Sommige mensen krijgen in het begin zelfs meer klachten, omdat er tijdelijk meer slijm wordt gevormd. Dit is echter van voorbijgaande aard.

Indien u serieus overweegt om het roken te stoppen kunt u voor advies terecht bij de longverpleegkundige van de polikliniek.

transparant_1 lege regel

Vooruitzichten bij COPD
Iemand met COPD wordt niet meer beter. Het is een chronische ziekte en de beschadiging is niet te herstellen. Een goede aanpak kan wel bijdragen aan een minder snelle achteruitgang van de longen. Ook kunnen klachten verlicht worden. Het is wel belangrijk om de klachten serieus te nemen. De behandeling van een arts is een deel van de aanpak, daarnaast kunt u zelf veel doen.

Een gezonde leefwijze, een positieve instelling, voldoende beweging en in een aantal gevallen zuurstof hebben een positieve invloed op het verloop van de ziekte.

transparant_1 lege regel

Bewegen

Wordt u benauwd als u bijvoorbeeld de trap oploopt of met klusjes in huis bezig bent? En hebt u last van hoestbuien? Dan hebt u misschien de neiging om lichamelijke inspanning te vermijden in de hoop dat u minder snel kortademig wordt. Maar als u weinig in beweging bent, krijgt u juist meer klachten!

transparant_1 lege regel

Doorbreek de spiraal

Van veel stilzitten wordt u namelijk minder fit, waardoor u meer energie nodig zult hebben voor dagelijkse dingen. Als alledaagse bewegingen al een hele opgave worden, komt u helemaal niet meer toe aan extra bewegen. Daardoor is de kans groot dat u in een neerwaartse spiraal terechtkomt: meer benauwdheid, minder bewegen en nóg minder kunnen doen. Deze spiraal kunt u doorbreken door regelmatig te bewegen. “Moeheid met moeheid bestrijden!”  Bewegen geeft lucht, energie en een betere weerstand. Bespreekt u met de longverpleegkundige eens de mogelijkheden van verschillende trainingsvormen die er zijn, bij u in de woonomgeving of bij ons in het MMC. Kijk ook eens bij:  COPD en longrevalidatie

transparant_1 lege regel

Medicijnen

De meeste mensen met COPD gebruiken medicijnen. Deze kunnen de schade echter niet herstellen. Bij de behandeling van COPD is het allerbelangrijkste dat u stopt met roken. Daarmee voorkomt u dat uw luchtwegen en longen nog verder beschadigd raken.

Medicijnen kunnen wel zorgen dat u minder hoest en minder kortademig wordt, dat uw luchtwegen beter in conditie zijn en beschermd worden tegen prikkels. De huisarts of longarts schrijft de medicijnen voor. Bij de longverpleegkundige op de lonpoli kunt u altijd terecht voor een inhalatie instructie. Als gebruiker bent u zelf verantwoordelijk voor een juist gebruik van de medicijnen.

transparant_1 lege regel

Soorten medicijnen

De belangrijkste medicijnen bij de behandeling van COPD zijn luchtwegverwijders en daarnaast soms ontstekingsremmers.

  • Luchtwegverwijders
    Deze zorgen ervoor dat de spiertjes rondom de luchtwegen verslappen. Uw luchtwegen worden hierdoor vrij snel weer wijder, zodat u meestal minder kortademig wordt.
  • Ontstekingsremmers
transparant_1 lege regel

Zij bestrijden de ontsteking in de luchtwegen. Hierdoor beschermen ze uw luchtwegen tegen prikkels.

transparant_1 lege regel

Nauwelijks bijwerkingen
 De medicijnen voor COPD werken tegenwoordig zo effectief, dat de meeste gebruikers weinig of geen last hebben van bijwerkingen. Dit komt ook doordat inhalatiemiddelen bij het inhaleren direct in de longen komen. Wanneer u bepaalde bijwerkingen denkt te voelen, is het verstandig dit met uw arts te bespreken. Wellicht is er een vergelijkbaar middel dat bij u minder bijwerkingen heeft.

Bekende bijwerkingen kunnen zijn: heesheid droge mond, hartkloppingen.

transparant_1 lege regel

 

Gewenning aan medicijnen

Als u medicijnen voor COPD gebruikt, kunt u daar niet aan 'gewend' of verslaafd raken. Ze blijven goed werken, ook indien u ze gedurende een lange periode gebruikt. Als uw luchtwegverwijder niet genoeg helpt bij kortademigheid, overleg dan met uw arts over de juiste behandeling. Het kan zijn dat u verkeerd inhaleert, dat uw luchtwegen te sterk vernauwd zijn, dat uw conditie achteruitgaat of dat u een infectie onder de leden hebt.

transparant_1 lege regel

 

Stofnaam (en merknaam)
Op het medicijndoosje ziet u eerst de naam van de werkzame stof staan en daarna tussen haakjes de merknaam. Bijvoorbeeld: salmeterol (Serevent).
Medicijnen die onder de stofnaam verkocht worden, zijn vaak goedkoper. Ze werken net zo goed als die met een merknaam.

transparant_1 lege regel

Extra zuurstof nodig?

Zuurstof is onontbeerlijk voor elke basisactiviteit in het lichaam, zoals het verbranden van voedsel en het ‘werk’ van spieren en hersenen. Bij deze activiteiten komen afvalstoffen vrij, zoals koolzuur.

De zuurstof die we inademen, komt via de longen in het bloed en gaat met het bloed naar de plaatsen waar energie nodig is. De longen zorgen er ook voor dat het overtollige koolzuur uit het bloed komt en uiteindelijk wordt uitgeademd.
Mensen kunnen maar enkele minuten zonder zuurstof, daarna raken de hersenen onherstelbaar beschadigd.

Hebt u (ernstige) COPD-klachten, dan gaat er minder zuurstof via de longen naar uw bloed. Het gevolg kan zijn dat er te weinig zuurstof in uw bloed komt. Als dat zuurstoftekort maanden duurt, kan de bloeddruk in de longen hoger worden (dit is een andere bloeddruk dan de huisarts kan meten aan de arm). Dit kan ervoor zorgen dat uw bloed nog slechter zuurstof opneemt. Daardoor kunnen problemen met het hart en andere organen ontstaan. Extra zuurstofgebruik kan deze problemen tegengaan of voorkómen.

 

transparant_1 lege regel

Hoe weet u of u extra zuurstof nodig hebt?

Of u extra zuurstof nodig hebt, hangt af van de ernst van het zuurstoftekort in uw bloed. Uw longarts kan dit vaststellen met uitgebreid onderzoek. Klachten die mogelijk op een zuurstoftekort wijzen zijn kortademigheid, benauwdheid, onrust, moeite om in slaap te komen, hartkloppingen, verwardheid en sufheid.

Zuurstoftekort veroorzaakt echter niet altijd kortademigheid en kortademigheid wordt niet altijd minder  door extra zuurstof.

transparant_1 lege regel

Wat is het doel van het zuurstofgebruik?

Het belangrijkste doel van de zuurstofbehandeling is dat uw levensverwachting toeneemt. Bovendien kunt u zich wellicht iets beter inspannen en raakt u minder snel vermoeid, waardoor u weer meer kunt doen. Dit merkt echter niet iedereen. Extra zuurstof kan dus voor een betere kwaliteit van leven zorgen. (COPD is niet te genezen met extra zuurstofgebruik of andere middelen.)

Informatie over zuurstofgebruik alleen bij inspanning en training vind u hier:

 

Informatie over continue gebruik van zuurstof (dag en nacht) vind u hier:

 

transparant_1 lege regel

Begeleiding

Op de longpoli werken longverpleegkundigen die gespecialiseerd zijn in astma en COPD. Zij kunnen u antwoord geven op veel vragen en u helpen om een gezonde leefstijl aan te leren. Meer informatie over de longverpleegkundige vind u hier:

transparant_1 lege regel

http://www.alpha-1.nl/ 

https://www.longfonds.nl/

Wilt u een afspraak maken of heeft u vragen?

Polikliniek

hart-long-sport 

(040) 888 61 00 

Openingstijden

Maandag tot en met vrijdag
08.30 uur tot 17.00 uur

Routebeschrijving

 

Aanvullende contactinformatie